Polot nad niskimi strefami – niepublikowane utwory Białoszewskiego

Państwowy Instytut Wydawniczy zaprezentował niepublikowane dotąd utwory Mirona Białoszewskiego. 5 kwietnia odbyła się premiera 13 tomu Utworów Zebranych poety Polot nad niskimi strefami. Nowa publikacja to zbiór wierszy rozproszonych i niepublikowanych, przekładów poetyckich oraz dramatów twórcy z lat 1942 – 1970.

Polot nad niskimi strefami – pierwsze próby poetyckie

W książce odkrywamy mało znany okres twórczości Mirona Białoszewskiego, czyli pierwsze próby poetyckie – mówi redaktor publikacji Maciej Byliniak. To teksty z czasów jego młodości, kiedy nie był znany i szukał swojego głosu. Rozmówca IAR dodaje, że prace poety z tego okresu są naznaczone przez okupację niemiecką. Pierwsze wiersze charakteryzują się stylistyką, której nie odnajdziemy w jego późniejszych tekstach – mówi redaktor zbioru Polot nad niskimi strefami .

Publikacja zawiera również utwory z czasów jego debiutu książkowego, późniejsze eksperymenty językowe, aż po ostatnie wersy napisane przed kilkuletnią przerwą w 1970 roku.

Szersza perspektywa

Maciej Byliniak wyjaśnia, że dzięki publikacji możemy poznać twórczość poety z szerszej perspektywy. Odnajdujemy wątki, uzupełnienia, marginesy wszystkich jego tomików poetyckich, które ukazały się w tym okresie. Większość tekstów zawartych w publikacji to refleksja poety nad samym sobą, codziennością, osadzona w grach językowych. Publikacja zawiera również utwory o charakterze dziennikowym.

Według Rozmówcy IAR Miron Białoszewski jest jednym z najciekawszych poetów polskich XX wieku. Redaktor zbioru Polot nad niskimi strefami zaznacza, że każdy nowy, nieznany tekst tego twórcy jest interesujący

PiW zaplanował premierę drugiej części niepublikowanych utworów Mirona Białoszewskiego z lat 1975-1983 na wrzesień.

źródło: iar

Taborowe życie Romów – wystawa w Centrum Historii Zajezdnia

Już 7 kwietnia 2017 o godz. 12.00 do Centrum Historii Zajezdnia na wernisaż wystawy Taborowe życie Romów. Podczas wernisażu zostaną wręczone przez Wojewodę Pawła Hreniaka nagrody w konkursie plastycznym „Moja romska tożsamość” (gimnazjum i podstawówki).

Wydarzeniu towarzyszyć będą pokazy tańca i śpiew dzieci romskich. Ekspozycja, odbywająca się pod honorowym patronatem wojewody dolnośląskiego, będzie prezentowana do 7 maja 2017.
Prezentacja wypożyczonej od Instytutu Pamięci i Dziedzictwa Romów oraz Ofiar Holokaustu w Szczecinku wystawy planszowej dokumentujących ostatni okres koczowniczej tradycji Romów – lata 50. i 60. XX wieku. Wystawa będzie prezentowania w związku z Międzynarodowym Dniem Romów (8 kwietnia) oraz rocznicą zakazu taborowania. Taborowe życie Romów to wystawa fotografii.

Romowie (Cyganie) to grupa etniczna indyjskiego pochodzenia, która po 500 roku n.e. opuściła swą ojczyznę, aby wędrując przez Persję i Armenię, dotrzeć do Bizancjum w X wieku, a następnie przez Grecję przybyć do Europy na przełomie XIV/XV wieku. Pierwsze świadectwa obecności ludności romskiej w Polsce datowane są na początek XV wieku. Od tego czasu, przez stulecia prowadzili oni koczowniczy tryb życia, wędrując taborami składającymi się nawet z kilkuset osób. Niewielka część Romów w XVII wieku porzuciła nomadyczny tryb życia i osiadła na Pogórzu Karpackim.

Taborowe życie Romów – kultura

Kultura romska oparta jest na tradycyjnym języku (indoaryjski) oraz zbiorze zasad (omanipen) kierującym życiem społecznym, które determinują silne związki międzygrupowe, pokrewieństwo, autorytet oraz zasady postępowania (mageripen) wobec swoich i obcych (gadziów). Mężczyźni romscy tradycyjnie trudnili się zawodami związanymi z metalurgią: kowalstwem, kotlarstwem, ludwisarstwem, złotnictwem oraz hodowlą, sprzedażą i lecznictwem koni. Kobiety zajmowały się przede wszystkim wróżbiarstwem i sprzedażą runa leśnego. Romowie zdobywali środki do życia także dzięki muzyce, tańcu i śpiewie charakterystycznym dla ich kultury.

Trudne, ale jednocześnie barwne i wolne życie zmieniło się w XX wieku. W czasie drugiej wojny światowej Niemcy prowadzili planową masową eksterminację Romów, podczas której życie straciło od 20 do 50 procent populacji zamieszkałej w Polsce. Po wojnie, w latach 50., zapoczątkowano tzw. akcję produktywizacji, polegającą na ustalaniu danych personalnych i miejsca zamieszkania Romów oraz nakłanianiu ich do porzucenia koczowniczego trybu życia. Dawała ona nikłe efekty, dlatego 23 marca 1964 roku rozpoczęto przymusową akcję osiedleńczą. W tym momencie zakończyła się wielka wędrówka, a rozpoczął się okres wielkiego postoju, jednakże jeszcze w 1983 roku zarejestrowano ostatnie 34 grupy nadal się przemieszczające, co prawda już nie konnymi taborami, a samochodami.

Poczytaj mi Wrocław – zakończenie Światowej Stolicy Książki UNESCO

Poczytaj mi Wrocław, czyli weekend pełen literackich wrażeń na zakończenie Światowej Stolicy Książki UNESCO. Europejska Noc Literatury na Nadodrzu z udziałem wielkich osobowości polskiej kultury, premierowe wykonanie Światowego Hymnu Książki, literackie warsztaty dla dzieci. A także Bookowisko, spotkania autorskie, happeningi i kilkanaście innych wydarzeń literackich we Wrocławskim Domu Literatury, na Nadodrzu, w Arkadach Wrocławskich, nad brzegami Odry i w wielu innych miejscach Wrocławia.

To już rok

Od 20 do 23 kwietnia 2017 to weekend pełen literatury, który będzie zwieńczeniem kadencji Wrocławia jako Światowej Stolicy Książki UNESCO Wrocław 2016. Rok temu Wrocław przejął ten prestiżowy tytuł od koreańskiego miasta Incheon. Europejska Stolica Kultury zapowiedziała, że sprawując tytuł Światowej Stolicy Książki, zamieni się w Bibliopolis, Miasto-Bibliotekę, pełną literatury i działań skierowanych do wszystkich pokoleń czytelników. Udało się. – Za nami rok wypełniony tysiącami literackich wydarzeń, miejskimi akcjami i performansami poświęconym książkom, wielkimi festiwalami i projektami realizowanymi przez mieszkańców Wrocławia i Dolnego Śląska.

Pożegnanie ze stolicą…

22 kwietnia 2017 Wrocław pożegna się z tytułem Światowej Stolicy Książki UNESCO, który przeobraził nasze miasto w wielką, kolorową i różnorodną bibliotekę – podsumowują organizatorzy obchodów. 23 kwietnia Wrocław przekaże tytuł afrykańskiemu miastu Konakry – stolicy Gwinei. Przy tej okazji, z inicjatywy prezydenta Rafała Dutkiewicza i UNESCO, narodził się pomysł podarowania 100 000 elementarzy uczniom pierwszych klas gwinejskich szkół, z których skorzysta pół miliona dzieci w Konakry. Wielka akcja, w której każdy może wziąć udział, wciąż trwa.

Z okazji zakończenia kadencji Światowej Stolicy Książki UNESCO i Światowego Dnia Książki i Praw Autorskich, podczas specjalnego weekendu, w dniach 20-23 kwietnia, kolejny raz we Wrocławiu dominować będzie literatura. Pod znanym już sprzed roku hasłem Poczytaj mi Wrocław kryje się mnóstwo wydarzeń, nie tylko literackich, w których będzie można uczestniczyć w wielu salach, klubach i plenerach Wrocławia.

Czubówna z Fedorowiczem poczytają na Nadodrzu

Na 22 kwietnia (od godz. 17:00 do 22:00) zaplanowano szóstą odsłonę Europejskiej Nocy Literatury, której tematem przewodnim będzie szeroko pojęta natura. Fragmenty premierowych powieści interpretować będzie dziesięcioro znakomitych aktorów i osobowości polskiej kultury: Krystyna Czubówna, Agnieszka Grochowska, Magdalena Różczka, Anna Ilczuk, Iza Kuna, Adam Ferency, Jacek Poniedziałek, Michał Nogaś, Wojciech Mecwaldowski oraz Jacek Fedorowicz. Tegoroczna edycja po raz drugi gościć będzie poza ścisłym centrum miasta, tym razem w dziesięciu lokalizacjach na wrocławskim Nadodrzu. Słuchacze, jak zwykle podczas ENL, spotkają się z literaturą w niebanalnych miejscach, m.in.: w Szkole Podstawowej nr 58 (ul. Składowa 2-4), Barze Mewa (ul. Drobnera 4), a także w podwórkach Nadodrzańskiego Centrum Wsparcia (ul. Rydygiera 43a), MiserArtu (ul. Cybulskiego 35a), czy też w auli Instytutu Fizyki Doświadczalnej (ul. Cybulskiego 36).

Poczytaj mi Wrocław – Światowy Hymn Książki

Wiersz Włosek poety Tadeusza Różewicza, do którego muzykę skomponował Jan Kanty Pawluśkiewicz, dzięki Wrocławiowi stał się Światowym Hymnem Książki i w symboliczny sposób łączy wszystkich czytelników na świecie. W lipcu 2016 roku, podczas „próby generalnej” na wrocławskim Rynku, hymn odśpiewało ponad 1000 osób. W sobotę 22 kwietnia, w samo południe, zapraszamy wszystkich do Arkad Wrocławskich na wspólne, premierowe wykonanie hymnu, który będzie metaforycznym zwieńczeniem roku Wrocławia jako Światowej Stolicy Książki.

Arkady będą żyły literaturą przez cały dzień. Od godz. 10:00 do 17:00 zaplanowano tam rozbudowany program czytań, zabaw oraz warsztatów dla dzieci i młodzieży pod hasłem „Niech zaśpiewają tłumy!”

Od Hrabala do śniadania

Na wiele imprez towarzyszących zakończeniu kadencji Wrocławia jako Światowej Stolicy Książki UNESCO zapraszamy do Wrocławskiego Domu Literatury i Klubu Proza (Przejście Garncarskie 2). Od 20 do 23 kwietnia wrocławianie będą mogli uczestniczyć m.in. w spotkaniu z Janem Stachowskim, Aleksandrem Kaczorowskim i Irkiem Grinem poświęconym twórczości Bohumila Hrabala i wernisażu wystawy „Magiczny świat Bohumila Hrabala” autorstwa Ladislava Michálka (20 kwietnia, godz. 19:00). Nie zabraknie także specjalnych edycji wydarzeń, z których znany jest już WDK, czyli Śniadania literackiego (23 kwietnia, godz. 11:00) i Bookowiska – wiosennej odsłony kiermaszu domowej literatury.

Na chodnikach, przy Odrze i na Nadodrzu

Poza Europejską Nocą Literatury w Weekend Zamknięcia ŚSK Poczytaj mi Wrocław na Nadodrzu przygotowano jeszcze inne wydarzenia literackie. W Hart – Hostel&Art (ul. Rydygiera 25a) zaplanowano otwarcie pokoju Magazynu Materiałów Literackich „Cegła” pod hasłem You’ve promised me poems (21 kwietnia, godz. 20:00). Otwarciu towarzyszyć będą dwie wystawy, pierwsza prezentująca 38 wydań Magazynu „Cegła” ukazującego się od 2001 roku i druga, zatytułowana „Urban Ikebana”, autorstwa Michaliny Kosteckiej. Na finał posłuchamy koncertu zespołu Chain Smokers z wrocławskimi poetami.

Kolejny dzień

Dzień później (22 kwietnia) dzieci i dorośli będą mogli uczestniczyć w warsztatach z Cegłami (m.in. składanie origami z haiku). Z kolei Drukarnia (siedziba Fundacji Klub Innowatora, ul. Otwarta 12) w sobotę zaprasza na Spotkanie z literaturą rumuńską, czyli wystawę dedykowaną poecie Nichicie Stănescu.

Także Miejska Biblioteka Publiczna zaprasza w ten weekend na wydarzenia literackie, wśród których nie zabraknie spotkań autorskich (m.in. z Agnieszką Wolny-Hamkało i Maciejem Robertem – 21 kwietnia, godz. 17:00, Filia nr 29) i gry miejskiej „QltuRalnie” (22 kwietnia, 12:00, Mediateka).

I jeszcze…

Z kolei w Przejściu Garncarskim będzie można zrywać owoce z poezją z drzew i zabrać je do domu.W niedzielę performance poetycki „Kochani ludożercy” zaprezentuje Teatr Ej Aj. Nie zabraknie działań literackich także nad brzegami Odry. Z okazji organizowanego przez Biuro Promocji Miasta i Turystyki Dnia Odry, w sobotę młodzi czytelnicy zamienią Bulwar Dunikowskiego w wielką antologię poezji. A o godz. 13:00, Michał Nogaś przeczyta najmłodszym fragmenty „Dzieci z Bullerbyn” Astrid Lindgren.